lęk separacyjny u dzieci




Lęk Separacyjny u Dzieci



Lęk Separacyjny u Dzieci

Lęk separacyjny u dzieci jest częstym zjawiskiem, z którego powinno zacząć się mówić w momencie, gdy dziecko charakterystycznie zachowuje się podczas rozstań z opiekunami. O ile niektórym maluchom udaje się przetrwać ten czas bez większych trudności, o tyle inni zmagają się z trudnymi emocjami i niepokojem.

Rodzice powinni zdawać sobie sprawę z tego, że lęk separacyjny to całkowicie naturalna reakcja dziecka na rozłąkę z bliskimi. Zdarza się on u dzieci zarówno w wieku przedszkolnym, jak i szkolnym, a jego nasilenie zależy od wielu czynników. Dlatego tak istotne jest, aby rodzic poznał ten problem, dowiedział się, co może pomóc dziecku w jego radzeniu sobie i jakie postępowanie jest najlepsze w danej sytuacji.

W dzisiejszym artykule przedstawimy podstawowe informacje na temat lęku separacyjnego u dzieci oraz podpowiemy, jak sobie z nim radzić w codziennych sytuacjach.

Czym jest lęk separacyjny u dzieci?

Lęk separacyjny u dzieci to pewien rodzaj zaburzenia emocjonalnego, które manifestuje się w postaci silnego niepokoju i obawa przed oddzieleniem się od rodziców lub innych opiekunów. Dziecko, które zmagają się z tym problemem, czuje się zdezorientowane, przygnębione i zagubione, gdy musi pozostać samo w domu lub w przedszkolu.

Świadomość, że rodzic lub opiekun musi na chwilę opuścić dziecko, a ono samo musi poradzić sobie w trudniej sytuacji, może skutkować u niego zwiększonym napięciem, lękiem, płaczem, a nawet atakami paniki.

Należy jednak zauważyć, że lęk separacyjny u dzieci jest całkowicie naturalny i często przejawia się w trudnych sytuacjach, jakimi są pierwsze dni w przedszkolu, zmiana opiekuna, wyjazd rodziców itp. Istotne jest jednak to, aby rodzice zawsze byli obok dziecka i zapewnili mu wsparcie w tych trudnych chwilach.

Objawy lęku separacyjnego u dzieci

Czym dokładnie objawia się lęk separacyjny u dzieci? Co warto wiedzieć na temat zachowania dziecka, które przejawia ten problem? Poniżej przedstawiamy podstawowe symptomy tego zaburzenia emocjonalnego:

  • Płacz i krzyki, kiedy rodzic lub opiekun odchodzi;
  • Nadmierne przywiązanie do rodzica/opiekuna, w postaci np. odmowy przebywania z kimś innym;
  • Problemy z zasypianiem, koszmary senne;
  • Nadmierne zainteresowanie swoim zdrowiem i stanem zdrowia bliskich osób;
  • Zmiany w zachowaniu dziecka – agresja, wycofanie;
  • Strach przed samotnością, ciągła potrzeba obecności rodzica/opiekuna.

Jeśli zauważasz u swojego dziecka powyższe zachowania, warto skonsultować ten problem z psychologiem lub pediatrą. Taka rozmowa pozwoli nam na uspokojenie naszych emocji i podpowiedzenie nam, jakie postępowanie zalecają specjaliści.

Przyczyny lęku separacyjnego u dzieci

Lęk separacyjny u dzieci zazwyczaj jest wynikiem kombinacji czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Poniżej przedstawiamy podstawowe przyczyny, dla których dziecko może cierpieć z powodu strachu przed separacją:

  1. Niepokój emocjonalny: dziecko, które nie czuje się bezpiecznie emocjonalnie, np. ze względu na trudne relacje w rodzinie, może doświadczać silnego niepokoju wynikającego z oddalenia się od rodziców lub opiekunów.
  2. Niska samoocena: dziecko może boleśnie odczuwać brak akceptacji ze strony innych dzieci i mieć problemy z nawiązywaniem kontaktów międzyludzkich. W momencie, gdy takie dziecko zostaje oddzielone od opiekuna, odczuwa się niepotrzebne i osamotnione.
  3. Zdarzenia traumatyczne: dziecko, które doświadczyło traumatycznego zdarzenia, np. śmierci kogoś bliskiego, może doświadczać silnych emocji, szczególnie w momencie odłączenia się od rodziców.
  4. Brak pewności siebie: dziecko, które ma problemy w nauce, radzeniu sobie z codziennymi obowiązkami czy rozmową z innymi ludźmi, może z kolei boleśnie odczuwać separację jako utratę kontroli nad swoim życiem.

Szacuje się, że lęk separacyjny u dzieci występuje u około 4-5% populacji. Aby dziecko mogło skutecznie poradzić sobie z problemem, warto zrozumieć jego przyczyny i podjąć odpowiednie kroki, aby pomóc dziecku.

Radzenie sobie z lękiem separacyjnym u dzieci

Jeśli Twoje dziecko zmagają się z lękiem separacyjnym, zdecydowanie warto zrobić wszystko, co w Twojej mocy, aby pomóc mu przejść przez ten czas. Jakie kroki powinno podjąć się w takiej sytuacji? Przedstawiamy kilka rad, które pomogą Ci pomóc dziecku w trudnym czasie:

Zapewnij dziecko o swojej miłości i wsparciu

Podczas gdy zostawiasz swoje dziecko z opiekunami, nie zapomnij o wyrażeniu mu swojej miłości i wsparcia w trudnej sytuacji. Powiedz dziecku, że kochasz je i że zawsze wrócisz, aby z nim spędzić czas. W sytuacji, gdy dziecko wie, że jest kochane i zaakceptowane, zwiększa to szanse na to, że poradzi sobie lepiej z lękiem separacyjnym.

Zapoznaj dziecko z opiekunami

W przypadku, gdy dziecko ma problemy z przebywaniem z innymi ludźmi, warto zadbać o to, aby dziecko poznało swojego opiekuna przed separeacją. W ten sposób dziecko zyska poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do osoby, która go wychowa. Można to zrobić np. poprzez kilka wizyt z opiekunem, zabawę razem lub rozmowę przez telefon.

Czytaj dzieciom bajki

Czytanie bajek to świetny sposób na przygotowanie dziecka do separacji. Wprowadzając dziecko w świat wyobraźni i fantazji, przygotuje ono się na rozstanie z rodziną i zapomnią o swoich obawach. Dobrej jakości bajka, np. z pozytywnym zakończeniem, może uspokoić dziecko i pozwolić mu spojrzeć na separację z inniej perspektywy.

Zapewnij dziecko stałe rytuały

Stałe rytuały przed separacją to dobry sposób na zwiększenie poczucia bezpieczeństwa u dziecka. Np. wspólne spacerowanie przed szkołą, śniadanie w ulubionej kawiarni, gimnastyka rano. Takie rytuały pomogą dziecku poczuć się bardziej stabilnie i zwiększą poczucie bezpieczeństwa.

Jeśli jest to konieczne, skorzystaj z pomocy psychologicznej

W przypadku, gdy lęk separacyjny u dziecka jest bardzo silny i trudny do przezwyciężenia, warto skorzystać z pomocy psychologa. Profesjonalista, w oparciu o swoją wiedzę i doświadczenie, pomoże nauczyć dziecko technik radzenia sobie z lękiem, umocni jego poczucie bezpieczeństwa i zwiększy jego motywację do działania.

Jak reagować na lęk separacyjny u dziecka?

Co warto robić, a czego unikać w momencie, gdy dziecko cierpi z powodu lęku separacyjnego? Jakie zachowania pomogą dziecku, a jakie mu szkodzą? Poniżej kilka przydatnych wskazówek:

Unikaj długiego pożegnania

Długie pożegnanie, „przynudzanie” lub przesadne mówienie dziecku, że będzie dobrze, może zwiększyć niepokój dziecka i sprawić, że rozmawiasz z dzieckiem w sposób, który nie jest mu pomocny. Wiele dzieci często źle reaguje na pożegnanie, dlatego lepiej je szybko, a jednocześnie niewymuszająco się pożegnać.

Bądź konsekwentny

Konsekwencja wobec dziecka to bardzo ważny element, którego nie wolno nam zaniedbywać, zwłaszcza w przypadku leku separacyjnego. Bardzo ważne jest, aby dziecko wiedziało, czego można od niego oczekiwać i że rodzice będą trzymać się ustalonych ram. Należy jednak pamiętać, że konsekwentne postępowanie nie oznacza dziecięcej rezygnacji. Dziecko musi czuć, że rodzic jest dostępny i gotowy do rozmowy, gdy tylko zechce.

Powiedz dziecku, że wrócisz

W trudnym momencie odchodzenia, rodziciel powinien powiedzieć dziecku, że wróci. Taka zapowiedź przywróci dziecku poczucie kontroli i zwiększy poczucie bezpieczeństwa. Dziecko musi wiedzieć, ile będzie trwała jego rozłąka z opiekunami i kiedy może znowu się z nimi zobaczyć.

Bądź czujny, ale nie denerwuj się z powodu lęku dziecka

Gdy dziecko zaczyna się bać rozstania z rodzicami, bardzo łatwo denerwujemy się, co wcale nie pomaga dziecku. Rodzic powinien być czujny, ale spokojny, przekazując dziecku swoją miłość i wsparcie. W ten sposób zyska ono poczucie bezpieczeństwa i poczuje się pewnie.

Kiedy szukać pomocy u specjalisty?

Jak powiedzieliśmy wcześniej, lęk separacyjny u dzieci to częsty problem, który zdarza się u wielu maluchów. Należy jednak pamiętać, że czasami konieczna jest pomoc specjalisty, np. psychologa. Poniżej przedstawiamy kilka sytuacji, w których warto zacząć zastanawiać się nad taką opcją:

  • Jeśli dziecko manifestuje lęk separacyjny przez dłuższy czas – kilka tygodni lub miesięcy – bez poprawy sytuacji,
  • Jeśli dziecko nie może normalnie uczestniczyć w życiu szkolnym lub przedszkolnym z powodu lęku,
  • Jeśli dziecko ma problemy z zasypianiem i budzeniem się w nocy z powodu lęku,
  • Jeśli dziecko wyraźnie cierpi z powodu lęku i zaczyna mieć problemy emocjonalne (np. depresja, nerwice).

Czytaj dalej  badanie eeg u dzieci